تحمیل جنگی گسترده از طرف دشمن صهیونی و آمریکای جنایتکار که جنگ رمضان نام گرفت، فراتر از خسارتهای غیرقابل جبران مانند شهادت مقام معظم رهبری و سایر ابعاد امنیتی، منجر به یک «شوک سیستمی» در بدنه اقتصاد دیجیتال کشور شد که پایداری کسبوکارها از جمله فعالیتهای شرکتها و کسب و کارها و اعضای سندیکای شناسا را به چالش کشید.
حمله به مناطق آموزشی، صنعتی، تجاری، علمی، مسکونی و زیر ساخت ها و پل ها و خطوط راه آهن و قطعی بلند مدت اینترنت و اختلالات گسترده و سیستماتیک در سیگنالهای GPS بواسطه جنگ الکترونیک و Spoofing عملا شریانهای لجستیک، پلتفرمهای حملونقل هوشمند و خدمات مبتنی بر مکانمحوری و خدمات نقشه برداری و سرویس های مبتنی بر اینترنت اشیا که از جمله فعالیتهای اصلی اعضای سندیکای شرکت های شناسایی و مکان یابی رادیویی (شناسا) است را فلج کرد.
همزمان، اعمال محدودیتهای شدید بر ترافیک بینالملل و قطعیهای مقطعی و پیاپی اینترنت با رویکرد امنیتی، منجر به گسست در زنجیره تامین خدمات ابری، اختلال در درگاههای پرداخت و توقف فعالیت شرکتها گردید. این انجماد عملیاتی که در بسیاری از موارد به تعطیلی اجباری یا تعلیق فعالیت واحدهای فناور و تولیدی و دانش بنیان و متاسفانه در بسیاری از شرکتهای عضو سندیکا، موجب اخراج و ریزش نیروی مجرب و کار آمد فنی شد، نشاندهنده وابستگی حیاتی «امنیت اقتصادی» به «پایداری زیرساخت های دیجیتال» است.
در چنین اتمسفری، ناترازی میان الزامات امنیتی حاکمیت و بقای بخش خصوصی، ضرورت بازتعریف پروتکلهای پدافند غیرعامل و ایجاد جایگزینهای تابآور بومی را بیش از هر زمان دیگری به یک اولویت استراتژیک تبدیل نمود و بروز این وقایع نشان داد که در جنگهای نوین، «قطع دسترسی به داده» به اندازه «تخریب فیزیکی» میتواند منجر به فروپاشی اکوسیستمهای کسبوکار شود.
قطعا این تجربه مانند تجربیات قبل این الزام را ایجاد نموده است که حاکمیت برای عدم فلج شدن اکو سیستم اقتصادی در زمان بحرانها باید زیر ساختها را بازنگری و تقویت نماید و این امری است ضروری که قطعا نیازمند اقدامات کلان کشوری و ملی بوده و در حوزه عملیات و اقدامات سندیکا نیست ولی در همان شرایط سخت نیز سندیکای شناسا برای تسهیلگری در انجام امور اعضای خود در حد توان اقداماتی را انجام داد که به خلاصه آنها می پردازیم.
تشکیل جلسه فوق العاده هیئت مدیره برای تسهیل گری انجام امور اعضا در ابتدای جنگ رمضان:
در ابتدای جنگ و در روزهای نخستین علیرغم وجود امکان اتصال به اینترنت و عدم امکان حضور هیئت مدیره و دبیرخانه برای انجام فعالیتهای فیزیکی، دبیر خانه امکان برگزاری جلسه آنلاین را با اعضای هیئت مدیره فراهم نمود و با بررسی وضعیت و شرایط موجود، موارد قابل انجام و پیگیری امور اعضا در دستور کار قرار گرفت،
از جمله تصمیمات و دستورات به شرح ذیل بود:
1- الزام عدم تعطیلی کار دبیرخانه و هیئت مدیره تا زمان عادی شدن اوضاع، امور به صورت آنلاین و دورکاری صورت پذیرد.
2- اعضای هیئت مدیره به خصوص ریاست سندیکا، آقای دکتر کلاهی از تمام ظرفیت های ارتباطی و پتانسیل های موجود در اتاق بازرگانی ایران و تهران و شورای گفتگو و هیئت نمایندگان و نهادهای حاکمیتی از جمله صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست جمهوری و مجمع تشکل های دانش بنیان و سایر موارد برای تسهیل امور اعضای سندیکا جهت تابآوری شرکتها اقدام نمایند.
3- با توجه به قطعی اینترنت بین الملل گروه سندیکا در پلتفرم بله ایجاد شود تا اطلاع رسانی به اعضا در لحظه صورت پذیرد.
4- دبیر خانه سندیکا تمام راهکارها برای بهرهمندی اعضا از اینترنت ویژه فعالان اقتصادی را دستور کار خود قرار دهد و از ظرفیت اتاق تهران برای استفاده اعضا از اینترنت بین الملل استفاده نماید.
5- دبیر کل سندیکا، آقای سیروس قلیچخانی (پژمان) از طریق ارتباطات تلفنی و سایر راههای ارتباطی موجود و از طریق معاونت تشکلها از جلسات آنلاین و حضوری و اقدامات اتاقهای بازرگانی ایران و تهران و جلسات کمیسیونها و نهادها و سازمانهای ذیربط مطلع شده و موارد را پیگیری و اطلاع رسانی نماید.
6- برای برگزاری مجامع نوبت دوم که تاریخ برگزاری آن هفدهم اسفند ماه است راهکارهای مناسب بررسی شود.
اقدامات سندیکای شناسا برای تسهیل گری انجام امور اعضا در جنگ رمضان:
در نتیجه پیگیریهای هیئت مدیره و دبیر خانه سندیکا اقدامات زیر صورت پذیرفت:
حضور فیزیکی کارمندان دبیرخانه از تاریخ پنجم فروردین 1405 در محل اتاق تهران میسر شد و پس از آن در تمام ایام تا برقراری آتشبس و به غیر از تعطیلات رسمی نوروز ادامه یافت و در نتیجه آن:
1- امکان اتصال یکصد و یازده شرکت از اعضای سندیکا به اینترنت بین الملل از طریق ایجاد امکان استفاده فیزیکی از اینترنت در اتاق تهران در محل دفتر سندیکا و در طبقه دوم اتاق تهران واقع در خیابان میرزای حسنی و معرفی جهت دریافت سیم کارت اینترنت پرو (از طریق مکاتابات و تماسهای تلفنی و پیگیری های مکرر) و باز شدن IP شرکت های عضو ایجاد شد و مکاتبات درخواستی اعضای سندیکا از جمله چند شرکت از کمیته فنی و صنفی و کمیته تجهیزات نقشه برداری صورت پذیرفت.
2- جلسات اعضای محترم هیئت مدیره و آقای افشین کلاهی رئیس هیئت مدیره سندیکای شناسا در صندوق نوآوری و شکوفایی و اتاقهای ایران و تهران و شورای گفتگو و هیئت نمایندگان و سایر نهادهای حاکمیتی ذیربط که در نهایت با فعالیت و پیگیریهای بیوقفه و جمعی روسای واحدهای مختلف و اعضای اتاقهای بازرگانی و کمیسیونها و اتحادیهها و پیگیری صنوف مختلف منجر به موارد زیر شد:
1- اتاق بازرگانی ایران (تسهیلگری ارزی و مقرراتی)
اتاق ایران از طریق «کمیته ارزی» و تشکیل «ستاد جنگ اقتصادی»، بر رفع موانع قانونی تمرکز کرد:
نشست تخصصی اعضای اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران با مسعود پزشکیان رئیس جمهور که با هدف بررسی و رفع چالشهای پیشروی فعالان اقتصادی بهویژه بخش خصوصی، در پی تحولات ناشی از جنگ اخیر برگزار شد، در این نشست که با حضور وزیر صنعت، معدن و تجارت، رئیس کل بانک مرکزی و رئیس سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی، همراه بود رئیس جمهور مسائل و موانع موجود در حوزههای ارزی، انرژی، تولید و تجارت را استماع نموده و مورد ارزیابی قرار داد و دستورات فوری و لازم را برای تسهیل فعالیتهای اقتصادی و رفع مشکلات موجود به دستگاههای ذیربط ابلاغ کرد.
تمدید مهلت رفع تعهد ارزی: مهلت بازگشت ارز حاصل از صادرات سال ۱۴۰۳ تا ۳۰ مهر ۱۴۰۵ تمدید شد (سقف ۱۵ ماهه) تا فشار ناشی از اختلال در حوالههای ارزی و لجستیک کاهش یابد.
تسهیلات در مناطق آزاد: رفع محدودیتهای تجاری به مدت ۶۰ روز برای شرکتهایی که کالای آنها به دلیل تنشهای مرزی یا بروکراسی در مبادی ورودی متوقف شده بود.
واردات بدون انتقال ارز: رایزنی برای ابلاغ دستورالعمل واردات تجهیزات ضروری (بهویژه قطعات شبکه و سرور) بدون نیاز به صف تخصیص ارز بانک مرکزی.
2- اتاق بازرگانی تهران و قوه قضائیه
تسهیلات قضایی-صنعتی: ایجاد ستاد پیگیری سیاستهای اقتصاد مقاومتی برای جلوگیری از پلمب یا توقف فعالیت واحدهای صنعتی آسیبدیده از جنگ.
مسیرهای جایگزین لجستیک: فعالسازی کانالهای ارتباطی با اتاقهای بازرگانی کشورهای همسایه برای تغییر مسیر کالاهای رسوب کرده در بنادر امارات به سمت بنادر جایگزین بواسطه اختلالات GPS سیستمهای ناوبری.
3- صندوق نوآوری و شکوفایی (بستههای سهگانه تثبیت)
صندوق نوآوری برای مقابله با شوک ناشی از اختلالات اینترنت و کاهش نقدینگی، سه بسته ویژه را در بازه ۲۹ فروردین تا ۱ خرداد ۱۴۰۵ فعال کرد:
بسته تثبیت تولید: اعطای تسهیلات سرمایه در گردش به شرکتهای دانشبنیانی که به دلیل توقف عرضه یا مشکلات زنجیره تأمین دچار آسیب شدند. سقف این وام ۱۰ برابر سرمایه ثبتی شرکت با دوره بازپرداخت ۱۲ ماهه بود.
بسته حمایت از آسیبهای اینترنتی: پرداخت وام معادل ۱ تا ۳ ماه حقوق پرسنل متخصص (بر اساس لیست بیمه) برای جلوگیری از تعدیل نیرو در شرکتهای حوزه اقتصاد دیجیتال.
بسته زیرساخت برق: تسهیلات ویژه برای خرید تجهیزات پدافندی، ژنراتور و سیستمهای ذخیرهساز انرژی جهت مقابله با ناترازی برق در ایام بحران.
4- وزارت صمت و حوزه تجهیزات
اولویت کالاهای ضروری: قرارگیری کامل تجهیزات شبکه و زیرساخت دیجیتال در اولویت اول تخصیص ارز (گروه ۱) جهت جلوگیری از فرسودگی سیستمهای پدافند غیرعامل.
توضیح تکمیلی دبیرخانه سندیکا
علیرغم اینکه تمرکز اصلی این حمایتها بر «نقدینگی اضطراری» و «تنفس زمانی» بوده است تا شرکتها بتوانند از پیک اختلالات (GPS Spoofing و قطعی اینترنت) عبور کنند، اما همچنان چالشهای موجود در بوروکراسی اداری و ثبت اطلاعات در سامانههای مختلف و موازی کاری برای اثبات آسیبدیدگی شرکتها و عدم وجود سنجه و ترازوی صحیح برای آسیبدیدگی نامشهود شرکتها، کندی سیستماتیک در پرداخت تسهیلات، عدم پایبندی بیمه و گمرک و سایر نهادها بر اجرای مصوبات از جمله امهال بدهیهای و تسریع و تسهیل در ترخیص کالاهای شرکتها در زمان جنگ، عدم پذیرش بند شرایط فورس ماژور و شرایط جنگی در قراردادها از طرف کارفرماها (عمدتا دولتی یا وابسته به حاکمیت در قالب شرکت های بزرگ خصوصی) «عدم ثبات سیاستگذاری طولانیمدت»، متاسفانه همچنان موجب میشود تا اثر و نتیجه این تلاشها در نظر اعضای سندیکا کاملا محسوس نشده و یا به قولی کام شرکتهای عضو از این مصوبات و تصمیمات به صورت واقعی شیرین نشود، ولی لازم بذکر است هیئت مدیره و دبیرخانه سندیکا در این دوران سخت لحظهای از پیگیری مطالبات به حق اعضای محترم خود دست برنداشته و موارد مذکور و سایر معضلات از جمله موارد مرتبط با ورود کالاها و مجوزهای افتا و قوانین دستوپاگیر تنظیمگران و رگولاتوری مخصوصا در بخش تنظیم مقررات رادیویی، که به عنوان یک دغدغه جدی در جلسات مطرح است را به صورت مداوم چه از تریبونهایی که در اختیار دارد و چه در جلسات و مکاتبات به صورت مداوم مطرح مینماید تا شاید گوشهای از مشکلات عدیده کسبوکارهای شرکتهای عضو خود را مرتفع نماید.
تهیه گزارش: دبیر کل سندیکا، سیروس قلیچ خانی (پژمان)
سندیکای شناسا پیشرو در نو آوری و تحول دیجیتال